Renowacja · Kristinehamn, Szwecja
Kapitele, fryz i płaskorzeźba odnowione
Zabytkowa elewacja kamienicy: żłobkowane pilastry z figuralnymi kapitelami, fryz z meandrem i girlandy z maskami lwów — odtworzone ręcznie tam, gdzie odpadły.
Przed
Gzyms i fryz straciły całe fragmenty aż do cegły; kapitele były popękane, liście i woluty odłamane, fryz z maskami lwów pęknięty i zabrudzony.
Po
Brakujące części wymodelowane ponownie ręcznie na podstawie zachowanych fragmentów: fryz z meandrem, kapitele z głowami i wolutami, girlandy i maski lwów. Następnie całe belkowanie otynkowano i pomalowano jako jedną powierzchnię.
Jak nazywają się elementy
- Pilasterpłaska półkolumna wbudowana w ścianę, tutaj żłobkowana (pionowe kanelury)
- Kapitel figuralnykapitel typu korynckiego z liśćmi akantu, wolutami (ślimacznicami) i rzeźbionymi głowami kobiet
- Meander (ornament grecki)ciągła, załamana pod kątem prostym wstęga we fryzie
- Festony z maskami lwówgirlandy z owoców i kwiatów przewiązane wstążkami i rozetami, między głowami lwów
- Gzyms z kostkowaniemwysunięty górny pas z małymi ząbkami w kształcie kostek
Wideo
Prace na filmie
Zbliżenia kapiteli, masek lwów i uszkodzonych warstw pod ornamentem z elewacji Morabyrån.
Filmy z YouTube ładują się dopiero po kliknięciu odtwarzania.
Budynek
Morabyrån: dlaczego detale są pierwsze
Zabytkowy budynek Morabyrån ma bogato zdobioną elewację: kolumny, kapitele korynckie, maszkarony, fryz z meandrem greckim i gzymsy. To jeden z naszych projektów w Szwecji, dokąd założyciel firmy przeprowadził się w 2018 roku.
Takie detale nadają elewacji charakter, ale są też najbardziej narażone na wodę, mróz i upływ czasu. Gdy ornament traci fragmenty, problem nie jest tylko estetyczny: uszkodzone miejsce zbiera wodę, a odsłonięte warstwy niszczeją szybciej. Opłaca się planować renowację detali, dopóki ubytki są jeszcze małe. Im dłużej woda działa na uszkodzony ornament, tym więcej pierwotnej formy trzeba później odbudować.
Jak do tego podchodzimy
Kolejność prac liczy się tak samo jak rzemiosło.
Najpierw diagnoza
Oceniamy istniejący stan: rodzaj podłoża, wcześniej użyte materiały i przyczynę uszkodzenia. Dopiero potem wybieramy metodę. W budynkach zabytkowych przyczyną jest często woda spływająca po gzymsach, nieszczelne obróbki blacharskie lub wcześniejsza naprawa w niezgodnym materiale. Jeśli przyczyna pozostanie, nawet dobrze odtworzony detal zawiedzie w tym samym miejscu.
Przygotowanie powierzchni
Uszkodzone lub niestabilne miejsca są przygotowywane przed nałożeniem nowych warstw: czyszczenie, usunięcie słabych fragmentów, naprawa podłoża, miejscowe wzmocnienie i ponowne rzeźbienie. Nowy materiał musi być zgodny z istniejącą konstrukcją.
Odtworzenie ręczne, na miejscu
Liście akantu, rysy maszkaronu i rytm meandru greckiego są rzeźbione na elewacji, dopasowane do zachowanych fragmentów: głębokość reliefu, rytm ornamentu, charakter krawędzi. Detal nie może wyglądać jak nowy odlew wstawiony w starą ścianę.
Kolor względem oryginału
Kolor dopasowuje się do sąsiednich oryginalnych partii, a nie do próbnika. Stara elewacja ma przebarwienia, zacieki i patynę; naprawiony fragment musi je przejąć, inaczej z daleka widać go jako jasną plamę. Ostatnim krokiem jest wtopienie koloru w całą elewację.
Rzeźba, a nie część z katalogu
Dlaczego naprawa może być niewidoczna
Kapitel koryncki lub maszkaron to rzeźba, a nie element budowlany z katalogu. Ogląda się go z ulicy, pod różnymi kątami i w różnym świetle, więc liczą się proporcje, światło i cień. Fryz lub gzyms, który traci ciągłość, od razu zaburza rytm całej elewacji.
Ta sama umiejętność rzeźbienia na ścianie w pełnej skali wywodzi się z naszych wcześniejszych prac przy elewacjach z ręcznie rzeźbionego kamienia, kolumnach, wykuszach, obramowaniach okien i cokołach.
Budynki zabytkowe
Zatwierdzenia i odpowiedzialność
W budynkach o wartości historycznej zakres prac, formę odtwarzanych elementów i materiały należy uzgodnić z właścicielem oraz, jeśli budynek tego wymaga, z organem ochrony zabytków. W naszej propozycji dla Parku Miejskiego w Trzebiatowie przyjęliśmy zasadę, że każda rekonstrukcja musi opierać się na źródłach archiwalnych i uzyskać zgodę konserwatorską.
Jeśli naprawa ujawni problem konstrukcyjny, zakres tych prac uzgadniamy z klientem przed kontynuowaniem, a ocenę powierza się uprawnionemu inżynierowi.
Pytania i odpowiedzi
Czy odtwarzacie brakujące ornamenty, a nie tylko uzupełniacie ubytki?
Tak. Odtwarzamy brakujące detale i faktury, rzeźbiąc je ręcznie tak, aby pasowały do zachowanych fragmentów oraz do formy i koloru oryginału.
Czy renowacja zawsze wymaga rusztowania na całej ścianie?
Nie. Dostęp zależy od zakresu prac i budynku. Detale Morabyrån odtwarzaliśmy z rusztowania, a tynkowaną elewację innego budynku w Kristinehamn naprawialiśmy z podnośnika koszowego.
Czy pracujecie przy obiektach zabytkowych?
Tak, w zakresie rzeźbiarskim i dekoracyjnym. Formę i materiały uzgadniamy z klientem oraz, jeśli wymagają tego przepisy, z organem ochrony zabytków.
Rozpocznij rozmowę
Zabytkowa elewacja traci detale?
Przyślij nam zdjęcia — ręcznie odnawiamy ornamenty, kapitele i płaskorzeźby.
Artisan Aleks Company projektuje i buduje przestrzenie tematyczne klasy premium w całej Europie: sztuczne skały, rzeźby, architekturę tematyczną, elewacje i immersyjne przestrzenie opowiadające historie.





